Transport International Routier - Międzynarodowy Transport Drogowy

TIR, skrót od francuskiego Transport International Routier - Międzynarodowy Transport Drogowy, to międzynarodowa konwencja celna z 14 listopada 1975 roku dotycząca przewozów towarów samochodami ciężarowymi w transporcie międzynarodowy. Pozwala uprościć  procedury w urzędach celnych i na przejściach granicznych.

Samochód ciężarowy poruszający się na karnecie TIR wyjeżdzający z jednego kraju w myśl konwencji jest sprawdzany i plombowany w kraju wywozu, a zostaje odplombowany i skontrolowany dopiero w państwie docelowym. Wszystkie granice krajów tranzytowych mija z formalnościami ograniczonymi do minimum.

Celem tego jest zwiększenie wydajności i skuteczności przewozów drogowych.



Konwencję TIR zaczęto stosować tuż po II wojnie światowej. Pierwsze porozumienie zostało zawarte w 1959 roku. Należą do niej wszystkie kraje w Europie i większość państw, które utrzymują dość dużą liczbę samochopdów ciężarowych w transporcie międzynarodowym, np.: Rosja, Turcja, Kazachstan, Kirgistan, Tadżykistan, Uzbekistan czy Iran. 

Samochód ciężarowy przeowżący towary pod osłoną karnetu TIR powinien być oznaczony niebieską tabliczką z białym literowym skrótem "TIR". Stąd wzięło się okręślanie w języku potocznym dużych samochodów ciężarowym mianem tirów. 

Ciekawostką jest, że użycie słowa "tir" w języku polskim jako określenie dużego samochodu ciężarowego, służącego do przewozów towarów na trasach międzynarodowych, jest poprawne.